Gezond gewicht

Bij onze huisdieren is tegenwoordig nogal vaak sprake van overgewicht. Zo'n 40-45% van alle huisdieren die bij de dierenarts op consult komt heeft namelijk in meer of mindere mate last van overgewicht. Hoe kan dat?

Hond staat op weegschaal

Veranderde levensstijl
Daar waar vroeger de kat in en rond de boerderij de knaagdieren moest bestrijden en de hond het erf moest bewaken of mee op jacht ging, kunnen ze tegenwoordig van een heerlijk ontspannen leventje genieten waar het eten vaak de hele dag voor hen klaar staat. Bovendien worden honden en katten ten opzichte van vroeger vaker gecastreerd. Dit kan op zijn beurt de ontwikkeling van overgewicht ook in de hand werken, vooral als er niet tijdig maatregelen worden genomen. Verveling kan daarnaast ook een rol spelen. Een hond of kat die zich verveelt kan ter compensatie steeds naar de voerbak lopen en blijven eten.


Te veel verwend
Onze huisdieren worden tegenwoordig ook als een echt gezinslid beschouwd. Dit brengt met zich mee dat we onze hond of kat graag met veel lekkers willen verwennen. We houden zelf tenslotte ook van een koekje bij de koffie. Op zich is dat prima, maar het kan tot problemen leiden als het te veel snacks worden of wanneer er erg vette tussendoortjes worden gegeven.


Alhoewel het mogelijk is om overgewicht te behandelen zien wij veel liever dat overgewicht voorkomen wordt. Dat is namelijk veel beter, aangezien dieren die voor overgewicht behandeld zijn altijd de neiging zullen houden om makkelijk weer dik te worden.




De gevolgen van overgewicht
Overgewicht en obesitas bij onze huisdieren kunnen ernstige gevolgen hebben voor de lichamelijke gezondheid van onze hond of kat. Honden en katten met overgewicht hebben namelijk een:
          - verhoogde kans op hart- en vaatziekten
          - groter risico op het ontstaan van suikerziekte
          - sterke overbelasting van gewrichten waardoor gewrichtsproblemen kunnen ontstaan
          - verhoogde kans op het ontstaan van kanker
          - vertraagde wondheling en een verhoogd risico op het ontstaan van huidziekten
          - verlaagde immuniteit waardoor dieren eerder ziek worden en trager herstellen van infecties en ziekten
          - groter anesthesierisico tijdens operaties
          - moeilijk verlopende en risicovollere operaties door de aanwezigheid van grote hoeveelheid buikvet
          - verhoogd risico op oververhitting
          - vachtproblemen: een te dikke kat kan zich door zijn omvang niet meer overal verzorgen

Naast gevolgen voor de lichamelijke gezondheid heeft overgewicht ook een aantal nadelige gevolgen voor het welzijn van het dier. Het wordt namelijk knap lastig om met overgewicht lekker vrij te kunnen bewegen. Naast de beperkte bewegingsvrijheid kan een dier met overgewicht veel slapen, lui worden en een slecht humeur krijgen.




Preventie
Alhoewel het mogelijk is om overgewicht te behandelen zien wij veel liever dat overgewicht bij huisdieren voorkomen wordt. Dit kan door op een aantal zaken te letten.

Voorkom overvoeding tijdens de groei
Pups en kittens die teveel voeding krijgen zullen op latere leeftijd een grotere kans hebben om overgewicht te ontwikkelen en zal het ook moeilijker zijn om het dier op latere leeftijd op gewicht te houden. Voorkom daarom het geven van te grote maaltijden, lekkere snacks, tafelrestjes en calorierijke tussendoortjes op jonge leeftijd. Bovendien zijn ook jong aangeleerde slechte voedingsgewoonten op latere leeftijd moeilijk af te leren.


Grafiek waarin de groei van de pup bijgehouden kan worden Het bijhouden van een groeicurve
Alhoewel op verpakkingen van puppy- en kittenvoedingen algemene richtlijnen voor de voedingsheden vermeld staan, kunnen deze hoeveelheden voor sommige pups en kittens toch te groot of te klein blijken te zijn. Voor pups en kittens is het daarom handig om maandelijks het gewicht bij te houden in een groeicurve. Zo kunt u precies zien of uw pup of kitten niet te hard of te traag groeit en kunt u ook zien wanneer de groei stagneert, wat meestal rond de puberteit gebeurt. Een te snelle groei betekent immers dat uw pup of kitten teveel voeding krijgt, waardoor gewichtsproblemen op latere leeftijd in de hand worden gewerkt.


Een te snelle groei bij grote hondenrassen kan daarnaast de ontwikkeling van gewrichtsziektes in de hand werken. Bij een te snelle groei moeten de gewrichten immers meer gewicht dragen dan dat ze eigenlijk al aan kunnen.

De hoeveelheid voeding die een pup of kitten krijgt heeft overigens geen invloed op de uiteindelijke volwassen lichaamsgrootte. Deze is namelijk genetisch bepaald. De hoeveelheid voeding heeft wel invloed op de snelheid van het bereiken van het volwassen lichaamsgewicht. Pups en kittens die te weinig voeding krijgen, bereiken op latere leeftijd de volwassen lichaamsgrootte. Terwijl pups en kittens die te veel voeding krijgen sneller de volwassen lichaamsgrootte bereiken.



Voorkom overvoeding op volwassen leeftijd
Het voorkomen van overvoeding op volwassen leeftijd is uiteraard belangrijk. Geef daarom van de dagelijkse hoeveelheden niet te veel. Het beste is om de voedingsrichtlijnen op verpakkingen niet te volgen, maar een gepaste hoeveelheid dagelijks te geven waarbij uw hond of kat netjes op een gezond gewicht blijft. Deze hoeveelheid kan afwijken van adviezen op verpakkingen omdat geen enkele hond en kat dezelfde levensstijl of metabolisme heeft.

Uiteraard spreekt het voor zich om niet te veel lekkere tussendoortjes te geven en eten van tafel wordt beter vermeden. Bedenk dat een boterham met paté voor u geen grote hoeveelheid is, maar dat dit lekkere 'tussendoortje' voor een hond van 10 kg gelijk zou staan aan 6 boterhammen met paté voor een mens van 60 kg. Dat zou dus een hele maaltijd zijn! Het is zelfs beter om als traktatie een aantal brokjes van het dagelijkse rantsoen te geven. Het gaat bij honden vaak niet om wat je geeft, alles wordt als traktatie gezien als het door de baas gegeven wordt. Ter afwisseling mag natuurlijk wel een snack gegeven worden, maar let daarbij wel op dat deze niet te veel vet bevat. Ter compensatie is het ook beter om bij het geven van snacks wat brokjes van de dagelijkse voeding af te halen.

Voor honden is het over het algemeen beter om de voeding niet de hele dag beschikbaar te stellen, maar om een gepaste hoeveelheid voeding in een aantal maaltijden te geven. Dit voorkomt dat de hond naar hartelust de hele dag door meer kan eten dat dat het eigenlijk nodig heeft. Daarbij kunt u het beste de hond pas eten geven wanneer u zelf gegeten heeft. Dit voorkomt dat de hond gaat bedelen en werkt rangordebevestigend. Ook voor sommige katten kan het nodig zijn om door de dag heen een gepaste hoeveelheid voeding te geven.


Zorg voor voldoende lichaamsbeweging
Door dagelijks regelmatig met de hond te gaan wandelen, met de hond te spelen of naar het bos of de hondensport te gaan, krijgt uw huisdier beweging. Niet alleen is op het moment zelf het energieverbruik verhoogd, maar zal door regelmatige lichamelijke activiteit ook het energieverbruik in rust bij uw huisdier toenemen. Een hogere stofwisseling verkleint de kans op de ontwikkeling van overgewicht.

Voor katten kan het wat moeilijker zijn om ze te stimuleren om meer te gaan bewegen, toch is het wel mogelijk. Zoek uit welke speeltjes de kat echt leuk vindt. Dat hoeven niet altijd speeltjes uit de winkel te zijn, maar kunnen bijvoorbeeld ook kranten, dozen of balletjes aluminiumfolie zijn. Er valt bovendien van alles te verzinnen. Vishengeltjes en speeltjes die catnip bevatten zijn meestal heel succesvol.


Voorkom overgewicht na castratie en sterilisatie
Gecastreerde en gesteriliseerde honden en katten kunnen de neiging hebben om dikker te worden. Dit komt doordat geholpen dieren een lager energiebehoefte hebben dan ongeholpen dieren. Bovendien hebben sommige geholpen poezen en teven de neiging om meer te gaan eten. Dit komt doordat de oestrogenen, die normaal een eetlustremmende werking hebben, na de sterilisatie weggevallen zijn.

Wij zijn van mening dat de voeding na een castratie of sterilisatie niet per definitie veranderd hoeft te worden. Niet iedere hond of kat wordt namelijk na castratie of sterilisatie dik. Wij adviseren om na de operatie wel goed het gewicht van uw huisdier op te volgen. Mocht uw huisdier in gewicht aankomen, dan kunt u op tijd ingrijpen door bijvoorbeeld toch over te schakelen op een lightdieet en/of de voedingshoeveelheden aan te passen.